Choć może się to wydawać oczywiste, codzienna praca konduktora pokazuje, że wciąż wiele osób traktuje podróż koleją jak prawo nabyte, a nie usługę świadczoną na jasno określonych zasadach. I nie chodzi tu o drobne niedopatrzenia czy ludzkie błędy, ale o rosnącą liczbę pasażerów, którzy świadomie ignorują obowiązek posiadania ważnego biletu.
Bilet to nie formalność – to umowa
Kupując bilet na przejazd pociągiem Kolei Wielkopolskich, pasażer zawiera umowę przewozu. Jest to podstawowy warunek skorzystania z usługi – analogicznie jak w kinie, teatrze czy na meczu, gdzie nie można wejść bez biletu. Regulamin przewozów KW (stan na 2025 r.) jasno precyzuje, że wsiadając do pociągu, pasażer ma obowiązek posiadać ważny bilet lub niezwłocznie zgłosić się do obsługi pociągu w celu jego zakupu.
Zgodnie z § 6 regulaminu przewozu osób Kolei Wielkopolskich:
„Podróżny powinien przed wejściem do pociągu posiadać ważny bilet, chyba że przewiduje się możliwość nabycia biletu u obsługi pociągu. W takim przypadku obowiązkiem podróżnego jest zgłoszenie się niezwłocznie po wejściu do pociągu do konduktora.”
„Nie wiedziałem” nie jest usprawiedliwieniem
Częstym tłumaczeniem pasażerów podróżujących bez biletu jest brak wiedzy o możliwości zakupu biletu na stacji, nieczynna kasa lub opóźnienie. O ile są sytuacje, w których można uznać argumentację za zasadną, to w większości przypadków konduktorzy słyszą znane wszystkim:
– „Nie było gdzie kupić”,
– „Zapomniałem portfela”,
– „To tylko jeden przystanek”.
Problem polega na tym, że żadne z tych tłumaczeń nie zwalnia z obowiązku posiadania biletu. Taryfa przewozowa KW określa wyraźnie, że jazda bez biletu oznacza naliczenie opłaty dodatkowej – niezależnie od długości trasy. Na dzień pisania tego artykułu to kwota 305 zł + należność za bilet, którą można obniżyć do 150 zł, jeśli zostanie uregulowana w ciągu 7 dni. Opłata na miejscu to kwota 100 zł + cena biletu.
Co pasażer musi wiedzieć?
- W pociągach Kolei Wielkopolskich można dokonać zakupu biletu u konduktora, ale tylko po zgłoszeniu się niezwłocznie po wejściu do pociągu.
- Brak zgłoszenia = jazda bez ważnego biletu = mandat.
- Nawet jeśli kasa biletowa jest zamknięta lub automat nie działa, to nie daje to prawa do jazdy „na gapę” bez zgłoszenia się do obsługi.
- Brak dokumentu uprawniającego do zniżki (np. legitymacji studenckiej) oznacza, że bilet jest nieważny, a przewoźnik ma prawo naliczyć opłatę dodatkową.
Kolej to nie darmowy transport publiczny
Kolej, choć pełni funkcję publicznego transportu zbiorowego, nie jest „dobrem wspólnym” w rozumieniu – jeżdżę, bo chcę. Jest usługą – świadczoną za opłatą, zgodnie z regulaminem i przepisami taryfowymi. Gdy ktoś jedzie bez biletu, nie okrada tylko firmy, ale również tych, którzy uczciwie płacą za przejazdy – i to nie tylko finansowo, ale i z poczucia sprawiedliwości.
Konduktor to nie wróg
Warto też podkreślić, że konduktor nie „czyha na gapowiczów” – jego obowiązkiem jest egzekwowanie przepisów, a nie interpretowanie ich według uznania. Konduktor nie decyduje, kto ma jechać za darmo, a kto nie. Jest po to, by zapewnić bezpieczeństwo, porządek i uczciwe warunki podróży dla wszystkich pasażerów.
Podsumowując: Jeśli nie masz biletu – nie jedziesz. To nie kwestia złośliwości ani surowości, ale uczciwego przestrzegania reguł, które dotyczą nas wszystkich. W pociągu nie ma miejsca na improwizację – jest tylko regulamin i szacunek do innych podróżnych.
